Prawie każdy z nas zna odpowiedź na pytanie „jakie jest twoje ulubione jedzenie?”. Łatwo zrozumieć dlaczego – ludzie są zaprogramowani, by czerpać przyjemność z jedzenia. Dla wielu osób jedzenie należy do największych przyjemności w życiu.
Poza tym, że posiłki stają się przyjemnym doświadczeniem, czerpanie z nich radości ma również znaczące korzyści zdrowotne. Delektowanie się jedzeniem wspomaga trawienie, może pomóc w poprawie relacji z jedzeniem, przezwyciężeniu zaburzeń odżywiania i nie tylko.
W niektórych przypadkach dostarczenie sobie wystarczającej ilości „witaminy P” (a może witaminy “mmmm”) jest równie ważne, jak zawartość talerza. Czytaj dalej, aby zanurzyć się w smacznych urokach tego, dlaczego przyjemność w jedzeniu ma znaczenie.
Psychologia jedzenia dla przyjemności
Od lat naukowcy badają naukę stojącą za jedzeniem dla przyjemności. Ich odkrycia są intrygujące i w dużej mierze zachęcające.Fizjologicznie przyjemność, jaką ludzie czerpią z jedzenia, pojawia się zarówno w naszych ustach, jak i w mózgu.
„Przyjemność każdego rodzaju, w tym przyjemność z jedzenia, prowadzi do uwolnienia dopaminy w mózgu” – wyjaśnia terapeutka, dietetyczka i certyfikowana providerka Body Trust, Aleta Storch, RDN, MHC, z Wise Heart Nutrition and Wellness.
„Dopamina jest często nazywana ‚hormonem dobrego samopoczucia’, ponieważ aktywuje szlaki nagrody w mózgu, co pomaga promować szczęście, spokój, motywację i koncentrację” – mówi.
Badania z 2011 roku wskazują, że osoby z otyłością mogą mieć zaburzoną wrażliwość na dopaminę, co prowadzi ich do przejadania się w celu osiągnięcia odpowiedniej przyjemności z jedzenia.
Gdy jednak chemia mózgu działa prawidłowo, nasza radość z jedzenia może przynieść fizyczne korzyści.
„Kiedy cieszymy się jedzeniem, które spożywamy i stymulujemy dopaminę, w rzeczywistości trawimy je i metabolizujemy skuteczniej” – mówi Storch. „Gdy jesteśmy zrelaksowani w odpowiedzi na przyjemne doznania kulinarne, nasz układ nerwowy przechodzi w tryb odpoczynku i trawienia, co pozwala nam w pełni rozkładać i wykorzystywać składniki odżywcze z pożywienia”.
Co ważne, kedzenie dla przyjemności może również promować zdrowsze odżywianie.
Duża metaanaliza z 2020 roku (obejmująca 119 badań) dotyczyła związku między przyjemnością z jedzenia a zdrową dietą. Pięćdziesiąt siedem procent badań wykazało korzystne powiązania między przyjemnością z jedzenia a wynikami dietetycznymi.
„Istnieje przekonanie, że ‚zdrowe’ jedzenie musi być mdłe lub niedobre, ale to po prostu nieprawda” – mówi dietetyczka i certyfikowana doradczyni ds. intuicyjnego jedzenia, Sarah Gold Anzlovar, MS, RDN, LDN. „Kiedy jemy jedzenie, które nam smakuje, satysfakcja wzrasta, co może faktycznie poprawić jakość diety i zmniejszyć ryzyko przejadania się lub napadów objadania się”.
Emocjonalne odżywianie płynące z jedzenia
Pory posiłków byłyby dość nudne, gdyby jedzenie było tylko paliwem. Jedzenie ma szeroki wpływ na ludzkie doświadczenie, od spotkań z bliskimi po łączenie nas z naszym dziedzictwem kulturowym.
Krótko mówiąc, jedzenie to zarówno odżywianie emocjonalne, jak i fizyczne. Oto kilka sposobów, w jakie czerpanie przyjemności z jedzenia może karmić twojego ducha.
- Czerpanie przyjemności z jedzenia zwiększa więzi społeczne
Czym jest impreza lub spotkanie rodzinne bez czegoś do przekąszenia? Jak wynika z badania z 2015 roku na temat tajskich społeczności, gdy ludzie cieszą się posiłkami z innymi, często przyczynia się to do wzrostu poczucia szczęścia.
- Czerpanie przyjemności z jedzenia oferuje komfort fizyczny i emocjonalny
Ciepły rosół, gdy jesteś chory, makaron, który przypomina ci o babci, lub ulubiony deser, który zawsze trafia w punkt: takie potrawy potrafią podnosić na duchu i koić nasze ciała.
„Czasami jedzenie oferuje pocieszenie na koniec trudnego dnia, co wiele osób kojarzy z negatywnym jedzeniem emocjonalnym” – mówi Anzlovar. „Ale kiedy pozwalamy sobie na połączenie z jedzeniem i czerpanie z niego przyjemności, korzyści jest wiele”.
- Czerpanie przyjemności z jedzenia przełamuje dyktat kultury diet
Kultura diet ma wiele definicji, ale jedną z jej cech charakterystycznych jest przekaz społeczny, że musisz odmawiać sobie jedzenia, które kochasz, zwłaszcza jeśli jest wysokokaloryczne lub bogate w tłuszcze.
Świadome czerpanie przyjemności z tego, co jesz, pomaga przełamać tę szkodliwą mentalność.
„Kiedy wszystkie produkty są dozwolone bez zasad – w tym te najsmaczniejsze, ciało uczy się ufać, że dostanie to, czego potrzebuje” – mówi Storch. „Stworzenie pozwolenia na te produkty, które zostały oznaczone jako ‚złe’ lub ‚zakazane’, jest ważnym krokiem w procesie zdrowienia i może pomóc komuś poczuć więcej spokoju, pewności siebie i wolności w stosunku do jedzenia”.
- Czerpanie przyjemności z jedzenia łączy nas z naszym dziedzictwem kulturowym
Od dziesięcioleci badania pokazują, że poczucie przynależności jest kluczowe dla zdrowia psychicznego. Gdzie można doświadczyć przynależności piękniej niż w rodzinie lub dziedzictwie kulturowym?
Tutaj właśnie czerpanie przyjemności z jedzenia może odegrać główną rolę.
„Kultura i tradycja służą jako forma połączenia z innymi i z samym sobą” – mówi Storch. „Ograniczanie lub odmawianie sobie potraw, które promują więzi, może prowadzić do wyobcowania i samotności. Odrzucając potrawy kulturowe, mówimy nie tylko, że jedzenie jest ‚złe’, ale że tożsamość związana z tym jedzeniem jest ‚zła’”.
Akceptacja tych potraw może ostatecznie stworzyć poczucie wolności i przynależności, które poprawią twoje zdrowie psychiczne.
-
Jedzenie dla przyjemności a jedzenie emocjonalne
Prawdopodobnie słyszałeś, że jedzenie emocjonalne nie jest idealne. Sięganie po jedzenie, aby poradzić sobie z trudnymi emocjami, takimi jak stres, złość czy smutek, często prowadzi do bezmyślnej konsumpcji i tworzy napiętą relację z jedzeniem. Zrozumiałe jest więc, jeśli podchodzisz sceptycznie do idei jedzenia dla przyjemności.
Na szczęście jedzenie emocjonalne i jedzenie dla przyjemności różnią się zarówno intencją, jak i wynikami.
„Jedzenie emocjonalne ma miejsce, gdy ludzie używają jedzenia jako sposobu radzenia sobie zarówno z pozytywnymi, jak i negatywnymi emocjami” – mówi Anzlovar. „Jedzenie dla przyjemności to wybór jedzenia, aby specjalnie cieszyć się jego smakiem, teksturą i doświadczeniem, na przykład gdy idziesz na lody latem lub jesz jabłko prosto z drzewa w sadzie”.
Innym ważnym rozróżnieniem między tymi dwoma zachowaniami jest więź, jaką czujesz z jedzeniem.
„Często, choć nie zawsze, występuje brak połączenia lub dysocjacja z jedzeniem, gdy ludzie jedzą emocjonalnie” – wyjaśnia Anzlovar. „Podczas jedzenia dla przyjemności zwykle występuje prawdziwe połączenie i radość, którą czerpiesz z jedzenia”.
Oczywiście nie ma idealnie wytyczonej granicy między jedzeniem emocjonalnym a jedzeniem dla przyjemności – a czasami te dwa mogą się nakładać.
Jeden ze sposobów, aby stwierdzić, co praktykujesz: Jak się czujesz po jedzeniu?
Świadome czerpanie przyjemności z posiłku nie pozostawi cię z poczuciem winy czy wstydu.
-
Przyjemność + odżywianie = idealne połączenie
Niewiele rzeczy w życiu dorównuje codziennej radości płynącej z jedzenia. Jedzenie, które spożywamy, odżywia nasze ciała, pociesza nasze duchy i zaspokaja nasze kubki smakowe.
Aby wnieść więcej przyjemności na swój stół, spróbuj zacząć od małych kroków.
„Kiedy przygotowujesz posiłek lub przekąskę, zastanów się, czy jest coś, co możesz zrobić, aby uczynić je o 10 procent przyjemniejszymi” – zaleca Storch. „Czasami podgrzanie brownie, dodanie koziego sera do sałatki lub dodanie więcej mleka do owsianki może zmienić doznania kulinarne z ‚meh’ na ‚tak!’”.
Na koniec, po posiłku, zadaj sobie pytanie: Ile przyjemności dostarczyło ci jedzenie?
Jakie pozytywne uczucia wynikły z emocjonalnego połączenia z tym, co było na twoim talerzu? Notatki mentalne, które zbierzesz, mogą pomóc w podejmowaniu jeszcze smaczniejszych decyzji żywieniowych w przyszłości.
Przenieś wiedzę o zdrowym odżywianiu do swojej firmy
Przeniesienie tej świadomości na grunt organizacji to strategiczny krok w stronę budowania kultury dobrostanu. Dieta ma bezpośredni wpływ na poziom energii, koncentrację i odporność psychiczną pracowników. Zmęczony, pozbawiony energii zespół to spadek produktywności i wzrost absencji chorobowej.
For Good Health oferuje praktyczne warsztaty i webinary z obszaru dietetyki, które wyposażają zespoły w narzędzia do świadomego odżywiania i budowania zdrowych nawyków. Naszym celem jest pokazanie, jak jedzenie może stać się sprzymierzeńcem w osiąganiu celów zawodowych i osobistych.
Nasze programy obejmują m.in. tematykę:
- Good food, good mood – jak dieta wpływa na nastrój i efektywność.
- Siła spokoju – zarządzanie stresem poprzez świadome odżywianie.
- Jelita-mózg – jak zdrowie układu pokarmowego przekłada się na funkcje poznawcze.
Nasze rozwiązania to nie tylko teoria. Dostarczamy angażujące treści, które realnie wpływają na zmianę nawyków. Wspieramy działy HR w komunikacji wewnętrznej i dostarczamy dane pozwalające mierzyć efektywność działań.
Chcesz dowiedzieć się, jak warsztaty dietetyczne mogą stać się elementem Twojej strategii wellbeingowej? Skontaktuj się z nami, aby omówić potrzeby Twojego zespołu i stworzyć program dopasowany do Waszej organizacji.
Artykuł powstał na podstawie: https://www.healthline.com/nutrition/get-your-vitamin-p-why-pleasure-matters-when-it-comes-to-what-you-eat
