Jedno z najczęstszych pytań, jakie słyszę podczas konsultacji ergonomicznych brzmi: „Co jest lepsze dla kręgosłupa – siedzenie czy stanie?”. Osoby pracujące przy biurku skarżą się na bóle szyi i odcinka lędźwiowego kręgosłupa. Z kolei osoby, które spędzają cały dzień na nogach, narzekają na zmęczone plecy, kolana i łydki. Jak w końcu powinniśmy pracować? Dowiedz się z tego artykułu!
Jakie są zalety pracy siedzącej?
Odpowiednio zorganizowana praca siedząca może być komfortowa i bezpieczna. Do jej głównych zalet należy możliwość łatwego podparcia pleców i kończyn oraz mniejsze zmęczenie organizmu. W teorii siedzenie jest mniej obciążające dla układu krążenia, chociaż bywa tak, że popełnianie niektórych błędów ergonomicznych podczas pracy siedzącej również obciąża nasze żyły i tętnice. Jednym z takich błędów jest nieodpowiednia długość siedziska. W temacie układu krążenia, niestety nie możemy jednoznacznie stwierdzić, że siedzenie jest lepsze. Brak ruchu nóg „rozleniwia” nasze krążenie i może powodować drętwienie stóp i łydek.
Zdecydowanym plusem siedzenia w pracy jest możliwość skutecznego wejścia w stan wysokiego skupienia. Podczas siedzenia nie rozprasza nas zmęczenie, ani potrzeba poprawy pozycji, dlatego warto wybierać siedzenie do zadań wymagających dużej koncentracji. Nie zapominajmy, że dobrze dobrane krzesło, wsparcie odcinka lędźwiowego, odpowiednia wysokość monitora i biurka znacząco zmniejszają ryzyko przeciążeń.
Czy praca stojąca ma równie dużo zalet?
Pozycja stojąca również ma swoje atuty. Do jej zalet należą: większa aktywność mięśni nóg i tułowia, większy wydatek energetyczny niż podczas siedzenia, swobodniejszy oddech i lepsza wentylacja płuc. Jeżeli podczas stania utrzymujemy nasze ciało w ruchu, to wtedy układ krążenia pracuje sprawniej, a krążenie krwi ułatwione. Warto również wiedzieć, że przy umiejętnym zachowaniu prawidłowej postawy praca na stojąco pozwala na bardziej naturalne ustawienie kręgosłupa.
Wady siedzenia oraz stania
Porównajmy teraz oba sposoby wykonywania pracy pod kątem wad i przeciążeń. Długotrwałe siedzenie sprzyja powstawaniu przewlekłych napięć i zespołów przeciążeniowych. Najczęstsze konsekwencje długotrwałego siedzenia to:
- przeciążenie odcinka lędźwiowego kręgosłupa,
- wysunięcie głowy w przód i nadmierne napięcie karku,
- osłabienie mięśni pośladkowych i głębokich mięśni brzucha,
- spowolnienie krążenia w kończynach dolnych,
- bóle barków i sztywność szyi.
Wielogodzinne stanie również niesie ze sobą konkretne obciążenia:
- przeciążenie stóp i stawów kolanowych,
- napięcie mięśni łydek i ud,
- zwiększone ryzyko problemów żylnych,
- bóle dolnego odcinka pleców,
- ogólne zmęczenie pod koniec dnia.
Jeśli pozycja stojąca jest statyczna i niezmienna, przeciążenia pojawiają się równie szybko jak podczas siedzenia.
Jaka jest najlepsza pozycja do pracy? Następna!
Skoro oba sposoby na wykonywanie pracy umysłowej mają szereg negatywnych skutków, to co powinniśmy robić? Siedzieć i stać naprzemiennie. Bo tak naprawdę to nie pozycja jest największym wrogiem, ale brak jej zmiany. Dlatego coraz popularniejsze są stanowiska typu sit-stand, umożliwiające naprzemienne siedzenie i stanie. Kręgosłup nie lubi bezruchu. Stawy potrzebują zmiennego obciążenia. Mięśnie wymagają naprzemiennego napięcia i rozluźnienia.
Zapamiętaj: żadna praca nie jest dobra, jeżeli wykonywana jest w pozycji nieruchomej.
Ciało człowieka zostało zaprojektowane do ruchu: chodzenia, schylania się, sięgania, rotacji. Dlatego kluczowe jest wprowadzenie kilku nawyków dla zdrowia układu ruchu:
- zmiana pozycji co 30–60 minut,
- krótkie przerwy ruchowe,
- proste ćwiczenia mobilizujące kręgosłup,
- ergonomiczne ustawienie stanowiska pracy.
Ruch to najprostsza profilaktyka bólu
Jeśli chcesz dowiedzieć się, jak pracować bez bólu i przeciążeń oraz wspierać dobrostan pracowników, zapoznaj się z naszymi webinarami w ramach programu “Ergonomia 360”. W ramach cyklu proponujemy m.in. moduł “Ergonomia holistyczna” (3 webinary po 60 minut):
- Biuro bez bólu – podstawy ergonomii w pracy biurowej
- Mikronawyki w praktyce – przekąski ruchowe, oddech i regeneracja
- Gimnastyka zmysłów – 5-minutowe rytuały, które ratują Twój wzrok i skupienie
To praktyczna wiedza, którą można wdrożyć od razu. Jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej, zapraszamy: biuro@fgh.com.pl
